Hoogbouwcongres 2023
Afgelopen woensdag, op 27 september 2023, was het tijd voor het jaarlijkse evenement, het Hoogbouwcongres. Met dit jaar het thema ‘The carbon clock is ticking’. Het congres begon met een introductie door Erik Faber. In deze tijden met zorgen over duurzaamheid en uitstoot, is the sky dan wel the limit?
Na de introductie was het tijd voor de verschillende sprekers, waarbij de eerste spreker, Norbert Schotte, begon met het uitleggen van het probleem van de uitstoot van koolstof. Met uitspraken als ‘mensen verpesten de aarde’ en ‘we zijn het sukkeltje van de klas’ begon zijn verhaal met een kritische blik op hoe het nu gaat in de wereld. Gelukkig stuurde hij ons niet depressief naar huis, want het tweede deel van zijn verhaal was gericht op oplossingen. Hoogbouw, en dan vooral nieuwbouw, is met de hoge hoeveelheden embodied carbon een ingewikkeld probleem. Er zijn echter oplossingen te bedenken, zoals transformatie van leegstaande gebouwen, optoppen, en ook biobased bouwen. De agricultuur kan dan worden ingezet voor het ‘groeien van huizen’. Hoogbouw is mogelijk, maar als je het doet, doet het dan goed.
De tweede spreker was Noor Huitema. Zij is co-founder van Copper8 en vertelde gepassioneerd hoe we niet in de achteruitkijkspiegel moeten blijven kijken, maar juist vooruit. ‘Stel betere vragen’ is deel van de oplossing, want het gaat uiteindelijk om wat we samen willen bereiken. De waarden van een project gaan daarbij niet alleen om financiën, maar ook om ecologische waarden, gezondheid en flexibiliteit. Met haar uitspraak ‘durf verder te kijken dan de euro’s die we in het spreadsheet zetten’ zette ze vele van ons aan het denken.
Martine Verhoeven van RHDHV vertelde over de mogelijkheden van materialen om de uitstoot van koolstof te beperken, waarbij er veel potentie ligt bij houtbouw. Daarnaast is minder materiaal altijd beter, evenals het vinden van lokale producenten.
Na de pauze nam Caro van de Venne, founding partner van Nudus, het woord en introduceerde de Engelse architect John Bushell die in een rap tempo over de mogelijkheden in het hergebruik van gebouwen vertelde. Daarbij was hij vooral te spreken over ‘uptopping’ wat hij net uit het Nederlands had geleerd. Hij liet de technieken en data van tegenwoordig zien, waardoor het steeds makkelijker wordt om oude en complexe gebouwen te transformeren tot comfortabele en duurzame gebouwen. Zijn verhaal ging over hele innovatieve ideeën en inspireerde ons allemaal.
De laatste spreker was Frans Maas, een concept developer bij EDGE. Hij sloot aan op het verhaal van John over de mogelijkheden van transformatie. In New York is er veel sprake van leegstaande kantoorgebouwen, maar het transformeren van deze gigantische gebouwen naar woningen is ingewikkeld. De schaal van de plattegrond is veel te groot en wanneer het wel is gelukt, zijn de woningen veel te duur voor de normale New Yorker. Daarom ligt de potentie eerder bij het ‘upgraden’ van kantoorgebouwen met een lage performance naar een beter gebouw.
Het congres werd afgesloten met een snelle samenvatting door Jaapjan Berg en een afsluitend woord door Erik Faber, waarbij we hoopvol naar de toekomst kijken. Met ‘uptopping’ is hoogbouw namelijk nog steeds een interessante manier om te bouwen.
Margot Schouls, september 2023
