Stichting Hoogbouw

Nieuwjaarsbijeenkomst 2020

- Expert Meeting, Nieuwjaarsbijeenkomst

Op maandag 27 januari 2020 heeft Stichting Hoogbouw een inhoudelijke nieuwjaarsbijeenkomst in Rotterdam georganiseerd. Een gesprek onder leiding van moderator Vincent Taapken vond plaats met wethouder Yasin Torunoglu [gemeente Eindhoven], Emiel Arends [ruimtelijk adviseur Stadsontwikkeling gemeente Rotterdam], Esther Agricola [directeur Ruimte & Duurzaamheid gemeente Amsterdam], Henk Harms [directeur Ontwikkeling & Realisatie DSO gemeente Den Haag] en Kees Verschoor [strateeg Ruimte en Economie gemeente Utrecht].

Rotterdam Vastgoed 2019

- Expert Meeting

Op woensdag 27 november 2019 heeft de bijeenkomst Rotterdam Vastgoed 2019 plaatsgevonden. David Zisser, CEO en founder van Omnam Investment Group, presenteerde de hoogbouwplannen voor POST Rotterdam. Het plan omvat een indrukwekkende toren van 155 meter. Het voormalig postkantoor blijft qua aangezicht intact. Mattijs van Ruijven , hoofd stedenbouwkundige Gemeente Rotterdam, presenteerde de nieuwe hoogbouwvisie. Vervolgens zijn David, Mattijs en Ronald Huikeshoven, directievoorzitter AM en bestuurslid Stichting Hoogbouw, in gesprek gegaan over de nieuwe Hoogbouwvisie.

Nieuwe hoogbouw in Rotterdam

- Expert Meeting, Projectbezoek

Op donderdag 26 september heeft Stichting Hoogbouw een bijeenkomst over de nieuwe hoogbouw in Rotterdam georganiseerd. De deelnemers hebben een rondleiding door het appartementencomplex The Muse [75 m] door Caro van de Venne, partner bij Barcode Architects, en Juliet den Oudendammer, business development & public relations, gekregen. Na de rondleiding volgde een inhoudelijk programma met de presentatie ‘Wat kan een dynamische gebiedsontwikkeling bijdragen aan een levende stad? 20 jaar Maritiem District‘ door Irma van Oort, partner bij KCAP Architects&Planners en de presentatie ‘nieuw beleid voor Rotterdam’ door Emiel Arends, stedenbouwkundige Gemeente Rotterdam. De rondleiding en de update werden afgesloten met een borrel.

Hollandse Hoogbouw

- Expert Meeting

Verdichting is een nobel streven. Het spaart het landschap en maakt steden economischer. Maar gaat het goed met de Nederlandse verdichting? En gaat het goed met de Hollandse Hoogbouw? Waar Nederland traditioneel geen hoogbouwland is, begint dat nu te veranderen. Rotterdam en Den Haag gaan al langere tijd de hoogte in en kennen inmiddels een indrukwekkende skyline. Andere steden volgen steeds meer in hun voetsporen. Amsterdam zint met de Sluisbuurt op een enorm hoogbouwproject en ook Utrecht heeft akkoord gegeven om hoger dan de Dom te gaan bouwen.

Waarom kennen we nu een hoogbouwhausse? Komt het door de toenemende vraag naar stedelijk wonen of de enorme hoeveelheid beleggingskapitaal? Welke impact heeft hoogbouw op thema’s als duurzaamheid, circulariteit, mobiliteit, milieubewustzijn en natuurbehoud. Is het in lijn met de opgestelde coalitieakkoorden? Allemaal interessante vragen waar we deze middag op in zullen gaan.

Maar hoogbouw is nieuw in Nederland? Nee, inmiddels hebben we meer dan 200 torens hoger dan 70 meter gerealiseerd. Tevens staan er tientallen op stapel. Goed om te weten of het dus gaat met de Hollandse hoogbouw? Is er voldoende variatie? Bedienen we niet te veel het gemak? Zijn ze niet te introvert? Staan de torens te veel op zichzelf en moeten ze meer verbinding krijgen met elkaar en met de omgeving? Hoe gaan we de verdichting en de Hollandse Hoogbouw beter maken? Hoe maak je hoogbouw aantrekkelijk en voorkom je een betonnen stad? Welke uitdagingen kent de ontwikkeling en de financiering van hoogbouwprojecten?

Deze vragen en meer werden beantwoord op het Hoogbouwcongres van Vastgoedjournaal in samenwerking met Stichting Hoogbouw en Fakton op woensdag 3 april 2019 in het Inntel Hotels Rotterdam Centre.

Een verslag van de redactie van Vastgoedjournaal leest u hier:
https://vastgoedjournaal.nl/news/39960/zo-gaat-de-skyline-van-de-toekomst-eruit-zien

Symposium hoogbouw en afval

- Expert Meeting

Op woensdag 7 november 2018 heeft Stichting Hoogbouw in samenwerking met ZeroWaste Foundation een symposium over het thema hoogbouw en afval georganiseerd in de Bijlmerbajes in Amsterdam. In het Bajes Kwartier, een project van AM, vormen duurzaamheid en slimme oplossingen voor afval een belangrijk aandachtspunt. Het symposium startte met een rondleiding door dit fascinerende gebouw.

Achtergrond
Door de voortgaande trek naar de Randstad zal het aantal hoogbouwprojecten in de grote steden de komende jaren aanzienlijk toenemen. Dit geldt zowel voor hoge woongebouwen als kantoren. Een belangrijke opgave daarbij vormt het vinden van oplossingen voor huishoudelijk- en bedrijfsafval. Achtergrond vormt de toenemende aandacht voor circulaire oplossingen en het overheidsbeleid om restafval (verbrandingsafval) terug te dringen. Volgens de EU dient in 2025 75pct van het afval gerecycled te worden. Daarnaast hebben ook de grote steden eigen beleidsdoelstellingen. Zo zet de Gemeente Amsterdam in op een bronscheidingspercentage van 65% van het huishoudelijk afval in 2020 (momenteel 27%). Voor de andere grote steden gelden soortgelijke doelstellingen en zelfde resultaten. Realiseren van deze doelstellingen rond huishoudelijk afval is een enorme opgave: veel gestapelde bouw en kleine woningen zonder voldoende buitenruimte. In dit verband vormt de ontwikkeling van nieuwe, stedelijke hoogbouw-woongebieden in hoge dichtheden een bijzondere uitdaging. Bestaande oplossingen in de vorm van (ondergrondse) afvalcontainers voor gescheiden stromen dan wel kliko’s op straat, werken niet in dit soort gebieden. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van de openbare ruimte, een belangrijke succesvoorwaarde voor woongebieden met veel hoogbouw. Oplossingen zullen derhalve gevonden moeten worden in een mix van maatregelen: technische maatregelen binnen een gebouw of blok (o.a. buizensysteem, perscontainers, depots), toepassing van praktische apparatuur in de keuken, logistieke maatregelen door het aantal vervoersbewegingen van inzamelaars in de omgeving terug te dringen en goede communicatie richting bewoners en gebruikers om hun afval aan de bron te scheiden.

Programma
Bij het symposium lag de focus op innovatieve oplossingen voor afvalscheiding, inzameling en hergebruik in hoge woongebouwen en hoogbouwwijken.
Welkomstwoord door Klaas de Boer, voorzitter Stichting Hoogbouw
Toelichting Bijlmerbajes door Ronald Huikeshoven, AM, gevolgd door rondleiding
Toelichting op programma door moderator Jan Rutten, ZeroWaste Foundation
Anatomische les door Richard van Batenburg en Cor Gerritsen, ZeroWaste Foundation
Beleid en aanpak afval en hoogbouw in Utrecht door Aagje Loef, Gemeente Utrecht
Ondergronds afval transport op Sluisbuurt door Peter de Boer, Gemeente Amsterdam
Comfort door slimme techniek door Frits Steenhuisen, ZeroWaste Foundation/Crem
Afval, hoogbouw en gebiedsontwikkeling door Reinier van der Vusse, Rebel Group
Borrel in A Beautiful Mess

Fenixloodsen Rotterdam

- Expert Meeting, Projectbezoek

De Fenixloodsen aan de Veerlaan in Rotterdam hebben een lange en bijzondere historie als de restanten van de loods San Francisco van de Holland Amerika Lijn. Omstreeks 1900 waren dit de grootste haven-opslagloodsen ter wereld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de loodsen gebombardeerd, maar een groot deel van de constructie overleefde de aanslag. Een brand in 1947 verwoestte het middendeel van de loodsen, maar de Fenix rees opnieuw uit haar as. Fenixloods I en Fenixloods II worden tegenwoordig gescheiden door het Fenixplein met de Rijnhavenbrug, en beginnen wederom aan een nieuw leven. Lees verder >>>

Stichting Hoogbouw heeft op 23 oktober jl. een projectbezoek aan de Fenixloodsen georganiseerd.
In FC Walhalla heette Klaas de Boer, voorzitter bestuur Stichting Hoogbouw, de aanwezigen welkom. Robert Platje, Mei architects and planners, hield een presentatie over de ontwikkeling van de Fenixloodsen en Edvard van Luijn, SAREF en lid bestuur Stichting Hoogbouw, hield de presentatie ‘Meaningful investing‘. Vervolgens kreeg het gezelschap een rondleiding door de Fenixloodsen door René Koning, Heijmans Vastgoed, en Robert Platje. Het bezoek werd afgesloten in FC Walhalla.

Hoogbouwplannen binnen de G5

- Expert Meeting, Informatie

Maakt hoogbouw Nederlandse steden veerkrachtiger?

Op EXPO Real München 2018 heeft op initiatief van de Stichting Hoogbouw een debat plaatsgevonden over de impact van de toenemende hoogbouwplannen binnen de G5. Tijdens de meest recente crisisjaren waren hoogbouwontwikkelingen niet of nauwelijks zichtbaar in onze steden. Niemand durfde in deze kapitaalintensieve vorm van projectontwikkeling te investeren. Te veel risico’s. Op dit moment bestaat binnen de G5 een harde en zachte plancapaciteit van circa 80 torens boven de 70 meter hoogte – de minimale hoogte om in Nederland van hoogbouw te mogen spreken. Dat is een spectaculaire toename, met gevolgen voor o.a. ruimtelijke ordening, betaalbaarheid, mobiliteit en duurzaamheid van de stad. Hoe leiden we die ‘nieuwe’ vorm van verdichting in goede banen? Maakt het onze steden krachtiger? Een interessant thema voor de komende jaren.

Resumerend kan worden gesteld dat de G5 hoogbouw omarmd, maar dat de balans van voor- en nadelen dicht bij elkaar ligt. Er kan op beperkte ruimte tot nog grotere volumes worden gekomen, voor verschillende doelgroepen in verschillende prijsklassen. Daarbij kan de verdichting een kans zijn om Openbaar Vervoer Knooppunten nog beter te benutten om het toenemend mobiliteitsprobleem het hoofd te bieden. Dat de woningprogrammering van de grote steden daarmee toeneemt tot circa 70% appartementen lijken de debatdeelnemers qua afzetbaarheid nog geen probleem te vinden. De doelgroep die kiest voor stedelijk wonen lijkt alleen maar toe te nemen. De vraag lijkt vooralsnog groter dan het aanbod. De suggestie dat de enorme toename met name wordt veroorzaakt door de ‘wall of money’, wordt niet als leidend gezien in deze nieuwe vorm van stedelijke groei. Ook beleggers zien een toenemende vraag naar middeldure huur in de steden en spelen daarop in. De G5 ziet daar een positieve bijdrage aan de betaalbaarheid van de stad. Al zitten de vijf gemeenten niet op één lijn voor welk percentage sociaal – middelduur – vrije sector in hoogbouw haalbaar is.

De ruimtelijke ordening van onze steden zal zich de komende jaren moeten gaan opmaken voor de verdere trek naar de stad. De meeste zorg gaat uit naar de connectiviteit tussen en in de steden. De Randstad+ (met Eindhoven) is onbereikbaar aan het worden. Als de G5 daadwerkelijk een metropool van internationale betekenis wil worden en de verdichtingsopgave van steden aan wil kunnen, moet er een mobiliteitsplan komen, op nationaal niveau. Daar is de G5 eensluidend over. Op gemeentelijk niveau zijn te weinig middelen en krachten gemobiliseerd om dit interregionale probleem beet te pakken. Dus, verdichten met hoogbouw; ja. Maar dan ook de mobiliteitsvraag aanpakken. En dat is niet alleen maar een lagere parkeernorm.

Tot slot wordt nog kort stilgestaan bij de connectie tussen duurzaamheid en hoogbouw. Volgens de debatleden kan hoogbouw zeker een bijdrage leveren aan de veranderende duurzaamheidsaspecten. Verdichten biedt kansen voor extra vergroenen in de openbare ruime van steden of in mixed-zones van gebouwen. Tevens staat hoogbouw de verdere energietransitie niet in de weg. Kortom, voldoende kansen voor hoogbouw als de bedreigingen benoemd en te beheersen zijn. De gemeente Den Haag heeft daar onlangs een goed stap in de richting gezet met haar nieuwe hoogbouwvisie ‘eyeline skyline’.

Voor de Stichting Hoogbouw is het een uitdagende discussie, die op de Expo Real voor het eerst in G5 verband is gevoerd en zeker een gevolg gaat krijgen. Een eensluidend antwoord of hoogbouw steden veerkrachtiger maakt is nog niet te geven. U hoort daar komende tijd meer over.

Debatleden
Klaas Verschuure – Wethouder gemeente Utrecht (o.a Ruimtelijke Ontwikkeling en Leidsche Rijn)
Yasin Torunoglu – Wethouder gemeente Eindhoven (o.a. Wonen en Ruimtelijke Ordening)
Henk Harms – Directeur Ontwikkeling & Realisatie gemeente Den Haag
Henk Jagersma – Stedelijk directeur gemeente Amsterdam
Jos Melchers – Directeur Gebiedsontwikkeling gemeente Rotterdam

Moderator Erik Faber – Bestuurslid Stichting Hoogbouw

Voor vragen kunt u terecht bij het secretariaat van de Stichting Hoogbouw:
Christa van Vlodrop 06-28704322 of via info@hoogbouw.nl

EXPO REAL München 2018

- Expert Meeting, Uitnodiging

Op maandag 8 oktober 2018 heeft Stichting Hoogbouw tijdens de EXPO REAL München 2018 de openeningsbijeenkomst Maakt hoogbouw Nederlandse steden veerkrachtiger? georganiseerd waarbij werd ingegaan op de verdichtingsopgave van de G5 in Nederland.
Stichting Hoogbouw wil graag de harde en zachte pijplijn voor de periode 2018 – 2025 van de hoogbouwopgave, torens van 70 meter en hoger, van de G5 in beeld willen krijgen.

Onder leiding van moderator Erik Faber, Fakton, zijn in gesprek gegaan de wethouders Yasin Torunoglu, gemeente Eindhoven, en Klaas Verschuure, gemeente Utrecht, Henk Harms, directeur Ontwikkeling & Realisatie gemeente Den Haag, Jos Melchers, directeur Gebiedsontwikkeling gemeente Rotterdam en Henk Jagersma, Stedelijk directeur gemeente Amsterdam.
De thema’s die aan de orde zijn gekomen:

1. Mobiliteit;
2. Betaalbaarheid;
3. Energietransitie;
4. Woningproductie;
5. Sterke toename van binnenstedelijke appartementen aanbod.

Symposium beleven van hoogbouw

- Expert Meeting, Onderzoek

Op dinsdag 25 september 2018 heeft  TNO samen met Stichting Hoogbouw, Bouwen met Staal en de Betonvereniging het symposium beleven van hoogbouw georganiseerd in de Faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft.

Beleven in de vorm van bewegingen van het gebouw, de impact van hoogbouw op zijn omgeving en de ervaring van bewoners en gebruikers: het symposium omvatte inspirerende lezingen over hoe je de beweging van een gebouw kunt beinvloeden door in het ontwerp al rekening te houden met demping. Hoe mensen bewegingen ervaren en hoe dat in onze regelgeving is vertaald. Via aansprekende projecten, die ons een blik geven op de hoogbouw van de toekomst, werd een inkijkje gegeven in andere aspecten van beleving. En zeer uniek, de deelnemers aan het symposium kregen de gelegenheid zelf te ervaren hoe hoogbouw beweegt tijdens een storm in de SIMONA simulator van de TU Delft.
De trend in hoogbouw is steeds hoger, slanker en lichter bouwen. Dit maakt dat hoge gebouwen gevoelig zijn voor trillingen. Iedereen kan in een hoog gebouw beweging ervaren, al vanaf een matige tot krachtige wind. De gebruiker moet zich veilig en comfortabel voelen in een hoogbouwtoren, ook bij deze condities. Wat trillingen zijn, hoe mensen deze ervaren en de huidige criteria voor toelaatbare trillingen die door de wind worden veroorzaakt, werden in het symposium toegelicht. Deze criteria zijn veelal het doorslaggevende ontwerpcriterium voor de constructie van hoogbouw. De voelbaarheid van bewegingen in hoogbouw is van vele factoren afhankelijk. De stijfheid, de massa en de demping van de constructie zijn hierin cruciaal. De stijfheid en massa zijn in het ontwerp nauwkeurig te bepalen. Voor de demping wordt gebruik gemaakt van ervaringscijfers, met zeer groeve benadering, die vaak, maar niet altijd, aan de conservatieve kant zijn gekozen. Het ontbreekt aan ontwerpregels om de demping van een gebouw beter in te schatten op basis van de gebouwopbouw, zoals het aandeel van fundering, kernen, gevels, vloeren, wanden en afbouw. TNO heeft, met partners Zonneveld Ingenieurs, Ballast Nedam, Bubbledeck, ArcelorMittal, Hurks, Fugro, Bouwen met Staal, de Betonvereniging en Stichting Hoogbouw, onderzoek uitgevoerd om beter grip te krijgen op deze demping. Dit resulteert in een aantal praktische ontwerpregels die helpen de bewegingen van hoogbouw beter te voorspellen. Deze resultaten werden gepresenteerd tijdens het symposium.
De beleving van hoogbouw kent meerdere kanten, daarom zijn tijdens het symposium ook andere aspecten van beleving getoond, aan de hand van aansprekende projecten die nu in ontwikkeling zijn. Lees verder →

Pontsteiger

- Expert Meeting

Op dinsdag 15 mei heeft Stichting Hoogbouw een projectbezoek aan Pontsteiger georganiseerd. Na een welkomstwoord door Edvard van Luijn, bestuur Stichting Hoogbouw, volgden presentaties door Christian Schouten [Bouwinvest] en Jeroen Koops [Ontwikkelcombinatie The Arche] verzorgen een toelichting. Arnoud Gelauff [Gelauff architecten] gaf een toelichting op het ontwerp. Tijdens de rondleiding beantwoorden Roel Roomer [Bouwinvest] en Steven Schoenmakers [Van Rossum Raadgevende Ingenieurs] vragen aangaande o.a. de constructie van het gebouw. Het projectbezoek werd afgesloten met een borrel bij Pont 13.